T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Kastamonu İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü

Küre


Tarihi: 

Kürenin tarihi ilk çağın derinliklerine kadar uzanmaktadır. İlçedeki bakır madeni sebebi ile bölgede hüküm süren medeniyetlerin, kavimlerin ve imparatorlukların sürekli  ilgisini çekmiştir ilçenin tarihi madenin tarihi ile paralellik arz etmektedir. Bulunan kayıtlar ve bulgular Paflagonyalılar döneminden bu yana bölgede yerleşim olduğunu göstermektedir. Karadonu köyü sınırları içindeki Doğanlar kalesi milattan önce 1100 700 yıllarında hüküm süren Paflagonyalılar dönemine aittir. Küre en canlı ve mamur devrini tarihte l300 ile 1500 yılları arasında yaşamıştır. Bu devirlerde ilçedeki bakir madeninin faal bir şekilde işletildiği, bu arada ilçeye kültür yönünden birçok eser yaptırıldığı bu gün o devirlere ait gerek ayakta kalabilen gerekse yıkıntıları bulunan tarihi eserlerden anlaşılmaktadır. Bunların başında Camiler, Medreseler ve Hamamlar gelmektedir. İlçemiz Karadonu Köyü hudutları içerisinde bulunan Doğanlar Kalesi'nin Paflagonyalilar tarafından M.Ö. 1100-700 yılları arasında yapıldığı sanılmaktadır. İlçemizin en önemli tarihi eseri bu gün hala ayakta ve ibadete açık durumda bulunan 1455 yılında yaptırıldığı sanılan ( Molla) Şemsettin camisidir ki Akşemsettin camisi diye de anılmaktadır. Fatih Sultan Mehmet tarafından yaptırılan bu eserin yanında bir medrese ve bu medreseye ait bölgede birçok vakıf eserinin bulunduğu bilinmektedir. İlçede bulunan eski maden galerileri ve aletler Bizans döneminde de madenlerin işletildiğini göstermektedir. Bizans döneminden kalan bölgedeki  en önemli eser Ağlı Kalesidir.1292 tarihinde bölgenin Candaroğulları beyliğinin egemenliğine geçmesi ile Küre tarihteki en hareketli dönemine başlamıştır. Bu hareket ve canlılık Fatih dönemi sonuna kadar devam etmiştir. Beylikler döneminde ilçe pek çok eserle süslenmiştir. Bu gün hala ayakta kalan Hoca Şemseddin Camii İsmail Bey hamamı Müderris hamamı ve yanmış ve yıkılmış birçok tarihi eserlerden, mezarlıklardan, birkaç milyon tonu bulan bakır atığı maden curuflarından, o devirlerde halkın uğraştığı sanatlardan ve yapılan kazılarda bulunan künk su borularından erişilen uygarlık düzeyi anlaşılmaktadır. O devirlerde üretilen bakır bölgenin hâkimiyeti beyliklere ait olmasına rağmen Osmanlıya ait idi Fatih Sultan Mehmet in İstanbul un fethinde kullandığı topların bakırı Küre den gitmiştir. Bu gün İstanbul un değişik yerlerinde sergilenen topların bir kısmında Küre-i Nühas adı okunmaktadır. Küre-i Nühas Osmanlıca Bakır ocağı anlamına gelmektedir (Küre=ocak Nühas=bakır) İlçenin bugünkü ismi de buradan gelmektedir. Tapu Kadastro kayıtlarında yapılan araştırmada bir dönem ilçenin isminin Küre-i Mamure olarak geçtiği görülmektedir.1840 Tanzimat fermanından sonra kurulan nüfus teşkilatı kayıtlarına göre Küre 16 mahalleden oluşmaktadır. Fakat zamanla teknolojinin geri kalması maden üretimini yavaşlatmış 1898 ve 1913 yıllarında çıkan iki büyük yangın ilçenin büyük kısmının ve birçok tarihi eserin yok olmasına sebep olmuştur.1800 lü yıllarda Kastamonu ya bağlı bir Kadılık iken 1868 yılında tam teşekküllü bir nahiye olarak İnebolu ya bağlanmıştır. Kurtuluş savaşının kazanılmasından sonra ulu önder Atatürk Kastamonuyu ziyaret ederek Şapka inkılâbını gerçekleştirmiş ve 25 Ağustos 1925 günü Küre’yi de ziyaret etmiştir. Bu ziyaret esnasında kendisinden halen nahiye olan Küre’nin ilçe olması talebinde bulunan Kürelilere konuyu inceleyeceği sözünü vermiş ve İlçemiz 1926 yılına kadar İnebolu İlçesine bağlı nahiye iken, 26 Haziran 1926 gün ve 404 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 872 nolu "Teşkilatı Mülkiye Kanunu" ile İlçe olmuştur. Ancak yangınlar sebebi ile bütün kayıtlar yandığı için belediyenin kesin kuruluş tarihine ulaşılamamıştır 1800'lerin sonlarında belediye teşkilatı olduğu bilinmektedir. Kurtuluş savaşında Küreliler de hiçbir fedakârlıktan kaçınmamış İnebolu’dan cephane taşınmasından cephede savaşmaya kadar mücadele etmişlerdir. Çarşıda kurulan kazanlarla İnebolu'dan cephane taşıyan insanlara yemek dağıtımı yapılmış  dinlenmeleri için Küreliler tarafından her türlü imkân sağlanmıştır.

Coğrafi Yapısı:

Küre Türkiye'nin batı Karadeniz bölgesinde Kastamonu sınırları içerisinde İsfendiyar dağları üzerinde İç Anadolu‘yu Karadeniz kıyı şeridine bağlayan yol güzergâhında, 41 derece 42 dakika kuzey enlem 33 derece 42 dakika doğu boylam daireleri arasındadır. İlçe mülki arazisi dağlık ve sarp bir yapıya sahiptir. İlçe merkezi Kastamonu‘ya 60 km, İnebolu’ya 30 km, Ankara’ya 300 km, İstanbul'a 465 km karayolu ile bağlıdır. Deniz seviyesinden 960 metre yüksekliktedir.


İklim ve Bitki Örtüsü:

İlçe Küre Türkiye'nin batı Karadeniz bölgesinde Kastamonu sınırları içerisinde İsfendiyar dağları üzerinde İç Anadolu ‘ yu Karadeniz kıyı şeridine bağlayan yol güzergâhında, 41 derece 42 dakika kuzey enlem 33 derece 42 dakika doğu boylam daireleri arasındadır.İlçe mülki arazisi dağlık ve sarp bir yapıya sahiptir. Deniz seviyesinden 960 metre yüksekliktedir.

İlçenin en önemli akarsuyu Zemberekler Çayı ve Uzunöz derelerinin birleşerek meydana getirdikleri küre iki çayıdır.

Karadeniz ikliminin ve ilçenin yüksek olması nedeni ile Küre iklimi ani değişiklikler gösterir. Fazla sıcak olmamakla beraber güneşli ve sıcak günleri sayılıdır. Yaz aylarında serin ve tipik bir yayla havası hüküm sürer. Buna karşılık kışlar ise yine çok soğuk olmaz ancak uzun ve yağışlı geçer zaman zaman 2 metrenin üzerinde kar yağışı görülür. İlçede yaklaşık 8 ay kış mevsimi hüküm sürmektedir. Ayrıca ilçe 3. derece  deprem kuşağında bulunmaktadır.

İlçenin %65 'i ormanlarla kaplıdır. İlçe dağlarında genelde köknar, kayın, meşe, çam, gürgen, karaağaç, kızılağaç, kavak ormanları bulunmaktadır. Bunların yanında ormanlarda döngel, fındık, kızılcık, yabani üvez,  sütleğen gibi ağaçlar ile orman gülü, böğürtlen, sarmaşık, eğreltiotu gibi odunsu ve otsu bitkiler ormanları kaplar. Ayrıca tarımla uğraşılan yerlerde elma, armut, kiraz, vişne ve ceviz gibi meyvelerde yetişmektedir.

Nüfus ve İdari Yapı:

İlçemiz nüfusu devamlı bir azalma eğilimindedir. Nüfus; bir önceki sayıma göre 2000 yılında ise yaklaşık  %8 oranında azalmıştır. İlçe nüfusunun büyük bir kısmı İstanbul ve Ankara gibi büyük yerlere göç etmiş ve halen de bu göç devam etmektedir

İlçe Merkezi Nüfusu: 3.169

Köyler Nüfusu:3.011

İlçenin Toplam Nüfusu: 6.180

İlçemiz Kastamonu İl Merkezine 60 Km mesafededir. İlçeye bağlı 1 Belediye, Merkezde 4 mahalle, 34 Köy, köylere bağlı 106 Mahalle bulunmaktadır.

Ulaşım:

İlçemiz Kastamonu İl merkezine 60 km.  İnebolu İlçesine 30 Km,  Ankara’ya 310 km, İstanbul'a ise 574 km uzaklıktadır. Karadeniz’e 30 km.dir. Yükseltisi 950 m.dir.  İstanbul-Kastamonu arası 514, Ankara-Kastamonu arası 238 km. Kastamonu’dan Küre’ye yolcu minibüsleri  yarım saat arayla hareket etmekte olup, Küre-Kastamonu arası ortalama yolculuk süresi hava şartlarına göre 45-50 dakikadır.

Eğitim:

İlköğretim orta öğretim ve lisede öğrenim gören toplam 798 öğrenciden; Lisede 127, Ortaokulda 324, İlkokulda 255, Anaokulunda 92, Özel Eğitim Alt Sınıfta ise 3 öğrenci öğrenim görmektedir. Tüm okullarımızda toplam 63 öğretmen bulunmakta olup, İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü bünyesinde memur ve idarecilerle birlikte toplam 87 personel hizmet vermektedir.

Sağlık:

10 Yataklı İlçe Devlet Hastanesi ilçe merkezinde bulunan 2 katlı binasında hizmet vermektedir. İki katlı binanın üst katında toplum sağlığı merkezi, yataklı servis ve idari işler, alt katında ise acil servis, aile sağlığı merkezi, diş polikliniği, 112 acil sağlık hizmetleri istasyonu, laboratuar ve röntgen birimleri bulunmaktadır.

Hastanemizde 1 Hastane Müdürü, 7 adet Hekim, 6 adet genel idari hizmetler personeli, 24 adet sağlık hizmetleri personeli, 4 adet yardımcı personel ve 4 adet Güvenlik Görevlisi olmak üzere toplam 46 personel ile hizmet verilmektedir.


Kültür ve Turizm Değerleri:

Fırıncık Türbesi:

Türbenin hangi tarihte yapıldığı hakkında kesin bilgi yoktur. Türbe için halk arasında rivayetle anlatılır. Rivayet şöyledir: O yıllarda türbenin bulunduğu yer ev ve bitişiğinde fırın vardır. Evin kadını bir gün Tabaklar semtindeki Hacı Gani Hamamına gider. Hamamdan çıkıp evine dönerken karşısına bir genç çıkar ve der ki: Allah aşkına yüzünü aç bir göreyim. Kadın Allah aşkı verildiği için sırf Allah için Yüzünü açar, yüzünü gösterir. Eve gelince kadın olayı kocasına anlatır, ancak bu olaya kocası çok kızmıştır.

Adam hemen evin bitişiğindeki fırını iyice yakar, tam tavına gelince karısını çağırır ve Allah Aşkına fırına gir der. Kadın hiç tereddüt etmeden fırına girerde ancak o anda umulmadık bir mucize ile fırının içi Cennetten bir köşe ve yemyeşil çimenlik olur.
Kadın orada vefat eder ve aynı yerde defnedilir.

Merhem Türbesi:

Merhem Türbesi Müderris Mahallesindedir Battallar Türbesi Delikli Taş ilçemiz Karaman Köyü Batallar Mahallesi Mezarlığındadır.

İkiçay Köprüsü:

Kurtuluş Savaşı'na Türk kadınının adını tarihe altın harflerle yazdıran Şehit Şerife Bacı'nın, Halime Çavuş'un, kağnısıyla İnebolu'dan Ankara'ya mermi taşırken kullandığı Kastamonu'nun Küre ilçesindeki Köprüdür. Kurtuluş Savaşı'nda İstanbul'da işgal güçlerinin denetimindeki depolardan kaçırılan silah ve cephanelerin teknelerle İnebolu Limanı'na getirildiğini, buradan da İstiklal Yolu'ndan kağnılarla Ankara'ya götürüldü. İstiklal Yolu'nda, Küre'ye 6 kilometre uzaklıktaki Ersizler mevkisinde bulunan, 1899'da yapılmış 50 metre uzunluğundaki İkiçay Köprüsü'nün cepheye silah ve cephane taşınan tek güzergâh ''Bu köprü, Kurtuluş Savaşı yıllarında en önemli geçiş yolu oldu. Cephane yüklü kağnılar, bu köprüyü kullandı. Buradan taşınan cephane ve mühimmat, savaşın kazanılmasında büyük rol oynadı.

Doğanlar Kalesi:

İlçemiz Karadonu Köyü hudutları içerisinde bulunan Doğanlar Kalesi'nin Paflagonyalılar tarafından M.Ö 1100-700 yılları arasında yapıldığı sanılmaktadır.Kale günümüze oldukça harap durumda gelen bu kalenin kalıntılarından üç ayrı bölümden meydana geldiği anlaşılmaktadır. Kalenin 120 basamakla çıkılan gözetleme kulesinin iki yanına da iki bölüm eklenmiştir. Moloz taş ve kesme taştan yapılmıştır. M.Ö1100-700'lü yıllarda yapıldığı tahmin edilen birbirine birleşik üç kaleden oluşan, 120 basamaklı gözetleme kulesi olarak kullanılan bölümün batısında iki kale varlığı ile birlikte günümüze kadar ulaşmıştır.

Akşemsettin Camii:

Merkez Akşemsettin Camii Hoca Akşemsettin tarafından 1455 yılında yaptırılan Camii 800m2 kullanım alanına sahip ve 1800 cemaat almaktadır Günümüzde halen ibadete açık olan Camii ilk halini korumaktadır.

Yönetim Biriminin Adı :Tel No:Faks No:
Kaymakamlık0366 751 20 010366 751 22 28
Belediye Başkanlığı0366 751 20 320366 751 30 28
Cumhuriyet Başsavcılığı0366 751 22 550366 751 26 05
İlçe Emniyet Müdürlüğü0366 751 20 250366 751 22 28
İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü0366 751 20 160366 751 23 91
Jandarma Komutanlığı0366 751 20 070366 751 20 24





  küre 1.jpg

küre 4.jpg  küre 2.jpg                                                                                              

sdf.jpg